Dava Harcı ve Masrafı Hesaplama

Dava açarken mahkeme veznesine iki tür ödeme yapılır: harçlar ve yargılama giderleri için avans.

• Başvurma harcı: Davanın açıldığı mahkemeye göre sabit bir tutardır.
• Peşin karar ve ilam harcı: Konusu para olan davalarda dava değeri üzerinden hesaplanan harcın 4'te biri peşin alınır. Konusu para olmayan davalarda maktu harç (732,00 TL) alınır.
• Vekâlet suret harcı ve baro pulu: Dava avukat aracılığıyla açılıyorsa her vekâletname için ödenir.
• Gider avansı: Tebligat ve diğer işlemler için yatırılır; kullanılmayan kısmı dava sonunda iade edilir.

Asliye hukuk mahkemesinde 1.000.000 TL'lik bir alacak davası, iki taraf ve avukatla açılırsa:

Konusu belli bir değerle ilgili davalarda karar ve ilam harcı, hüküm altına alınan değerin binde 68,31'i oranında nispi olarak hesaplanır. Bu harcın dörtte biri dava açılırken peşin alınır, kalanı karar verildikten sonra ödenir. Nispi harç maktu harçtan (732,00 TL) az olamaz.

Boşanma, tespit, tahliye veya işe iade gibi konusu para olmayan davalarda maktu harç alınır. Ölüm veya cismani zarar nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında ise peşin alınan kısım dörtte bir değil, yirmide birdir.

HMK Gider Avansı Tarifesine göre davacı, dava açarken taraf sayısının 5 katı tebligat ücreti ile diğer iş ve işlemler için 530,00 TL tutarında gider avansı yatırır. Örneğin bir davacı ve bir davalının bulunduğu davada, tebligat ücreti 265,00 TL ise gider avansı 2 × 5 × 265,00 TL + 530,00 TL olur.

Avansın kullanılmayan kısmı, karar kesinleştikten sonra yatırana iade edilir. Tanık, bilirkişi ve keşif giderleri ise mahkemenin ara kararıyla ayrıca istenir.

Dava sonunda alınması gereken karar ve ilam harcı, davanın sonucuna göre yeniden hesaplanır ve peşin alınan harç bundan mahsup edilir:

• Kabul veya kısmen kabul: Harç, hüküm altına alınan tutar üzerinden hesaplanır. Peşin harçtan fazlası bakiye olarak aleyhine hüküm kurulan taraftan alınır.
• Red: Maktu harç alınır; peşin alınan fazla harç davacıya iade edilir.
• Feragat, kabul veya sulh: İlk celsede gerçekleşirse harcın üçte biri, daha sonra gerçekleşirse üçte ikisi alınır (HK m.22).

Islahla dava değeri artırıldığında, artırılan kısım üzerinden peşin harç tamamlanır. Islah harcı, artış tutarının binde 68,31'inin 4'te biridir (ölüm ve cismani zarar davalarında 20'de biri). Harç ödenmezse ıslah yapılmamış sayılabilir.

Kanun yoluna başvururken başvurma harcı (istinafta 2.002,00 TL, temyizde 3.608,50 TL) ve maktu karar ve ilam harcı (732,00 TL) peşin ödenir. İcranın tehiri veya yürütmenin durdurulması talep ediliyorsa ayrıca 1.206,00 TL harç alınır. Tebligat ve posta giderleri için mahkemenin istediği avans ayrıca yatırılır.

İdare ve vergi mahkemelerinde açılan davalarda başvurma harcı ve peşin karar ve ilam harcı alınır. İptal davalarında maktu harç uygulanır; tam yargı davalarında ise harç, dava değeri üzerinden nispi olarak hesaplanır. Yürütmenin durdurulması istenirse ayrıca harç ödenir.

İdari yargıda gider avansı yerine posta gideri peşin alınır. Tutar, davanın duruşmalı olup olmamasına ve yürütmenin durdurulmasının istenip istenmemesine göre tebligat ücretinin 10 ile 16 katı arasında değişir.

İcra takibi başlatılırken icraya başvurma harcı ödenir. İlamsız, kambiyo ve rehnin paraya çevrilmesi takiplerinde ayrıca takip tutarının binde 5'i peşin harç olarak alınır; ilamlı takiplerde peşin harç alınmaz. Ödeme veya icra emrinin borçluya tebliği için tebligat gideri de yatırılır.

Takip sonunda tahsil edilen paradan, tahsilin aşamasına göre tahsil harcı (%4,55 / %9,10 / %11,38) ve %2 cezaevi harcı alınır. Peşin ödenen harç tahsil harcından düşülür.

• Tüketiciler: Tüketicinin tüketici mahkemesinde açtığı davalar harçtan muaftır (TKHK m.73). Gider avansı ve diğer yargılama giderleri ise ödenir.
• Kamu idareleri: Genel bütçeye dâhil idareler ve kanunda sayılan diğer kamu kurumları harçtan muaftır (HK m.13).
• Adli yardım: Mahkemece adli yardım kararı verilen kişi, harç ve yargılama giderlerinden geçici olarak muaf tutulur (HMK m.334 vd.).

Aracın kullandığı 2026 yılı harç tutarları ve oranları: